شناسایی پدیدآورندگانِ مصاحبههای تاریخ شفاهی، نحوة تفکیک و ایجاد تعادل بین حقوق آنان، شرح تکالیف حقوقی افراد یا سازمانها و موسسات در قبال یکدیگر و نیز تعهدات آنها نسبت به اطلاعات حاصل از مصاحبه، حائز اهمیت است. همچنین توجه به ملاحظات قانونی و اخلاقی بینالمللی و داخلی، نقش بسزایی در تعیین حقوق پدیدآورندگانِ مصاحبههای تاریخ شفاهی دارد. در این کتاب پس از پژوهشی گسترده در منابع و متون داخلی و خارجی و بهرهگیری از تجربیات اشخاص و مؤسسات مجری طرحهای تاریخ شفاهی، دستورالعمل و شیوهای کاربردی بهمنظور بهرهبرداری از منابع تاریخ شفاهی به شکلهای مختلف و تعیین حقوق پدیدآورندگان این منابع ارائه شده است.
مطالعه این کتاب به چه کسانی پیشنهاد میشود؟
مطالعه این کتاب به پژوهشگران تاریخ شفاهی و متخصصان حقوق مالکیت فکری پیشنهاد میشود.
- پدید آور:پیمانه صالحی
- قطع کتاب: وزیری
- تعداد صفحات: 375 صفحه
- شابک: 9789644466830
- ناشر: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
- زبان کتاب: فارسی
- نوبت و سال چاپ: دوم -1403
- ارتباط با نویسنده: peymane.slh@gmail.com
معرفی کتاب
کاربرد رو به افزایش شبکه گسترده جهانی بهعنوان ابزاری برای انتشار مصاحبههای تاریخ شفاهی، مسائل دیگری را در مورد توافق آگاهانه و دسترسی، پیش روی مورخان قرار داده است. موضوع انتشار مصاحبهها در وب، در دهه ۱۹۹۰ در انجمن تاریخ شفاهی مورد بحث قرار گرفت و بخشی از دستورالعملهای ارزیابی به این موضوع اختصاص داده شد. در واقع به این شکل آمده است: «برای استفاده از مصاحبههای ضبطشده و رونوشت، با توجه به شرایط و روحیات راوی، تلاشهای صادقانهای لازم است». این عبارت در مورد مصاحبههایی کاربرد دارد که مجوز انتشار آنها مبهم است.
بنابراین انتشار مصاحبهها در صفحات وب و آزاد گذاشتن دسترسی برای کپی و استفاده از سخنان مصاحبهشوندگان، از سه دیدگاه زیر قابل بررسی است:
الف- رضایت راوی، وظیفه مصاحبهکننده این است که کارکردهای شبکه جهانی، تواناییها و قابلیتهای آن را برای مصاحبهشونده تشریح کند. فرمهای توافق و مجوز انتشار، باید دربردارنده عباراتی برای قراردادن مصاحبه و رونوشت آن یا محدودکردن انتشار آن در شبکه وب باشد. در واقع بایستی اجازه انتشار یا عدم انتشار را در زمان انجام مصاحبه و پس از آن، مشخص نمایند. بر اساس دستورالعمل انجمن تاریخ شفاهی، اگر راوی از قابلیتهای وب اطلاعی نداشته باشد و در فرم توافق آگاهانه یا مجوز بهرهبرداری از مصاحبه، عباراتی مبنی بر محدودیت يا انتشار مصاحبه در وب در آینده درج نشده باشد؛ لازم است مجدد با راوی یا ورثه وی ارتباط برقرار کرد و آن را پرسید.
ب- محدودیت بخشی از مصاحبه، اگر مصاحبهشونده استفاده از قسمتی از مصاحبه را ممنوع اعلام کرده باشد، میتوان از بقیه مصاحبه بهرهبرداری کرد و آن را در دسترس پژوهشگران قرار داد. بههرحال نمیتوان کل مصاحبه را به دلیل محدودیت بخشهایی از آن، از دسترس خارج کرد. البته در مواردی که مصاحبهها از طرف سازمانها یا مؤسسات دولتی انجام شده باشد، ممکن است دسترسیها و جزئیات مربوط به آن، بر اساس مصالح، قوانین و محدودیتهای مجری طرح صورت پذیرد (Ritchie, 1995, p.153).
ج- حق کپیرایت، علاوه بر رضایت راوی در انتشار یا محدودیت مصاحبههای تاریخ شفاهی برای جانمایی در وب، مسلماً گذاشتن مصاحبهها در فضای مجازی موجب دسترسی گسترده و فراگیر به آنها میشود. در این صورت فرض نقض کپیرایت و سوءاستفاده از سخنان راوی فراهم میآید.
فهرست کتاب
فصل اول- کلیات و تعاریف
فصل دوم- درآمدی بر تاریخ شفاهی
فصل سوم- ویژگیهای مصاحبه تاریخ شفاهی
فصل چهارم- حقوق مالکیت فکری در جهان با تأکید بر آثار شفاهی
فصل پنجم- حق مؤلف در قوانین بینالملل
فصل ششم- آفرینههای مورد حمایت و آثار شفاهی در حقوق مالکیت فکری ایران
فصل هفتم- مالکیت فکری و نشر الکترونیک در فضای مجازی
فصل هشتم- جایگاه تاریخ شفاهی بهعنوان سند
فصل نهم- موارد اخلاقی و حریم خصوصی در تاریخ شفاهی
فصل دهم- حق نشر و قراردادهای بهرهبرداری در تاریخ شفاهی
فصل یازدهم- پدیدآورندگان در مصاحبههای تاریخ شفاهی (مطالعات موردی)
فصل دوازدهم- الگوی پیشنهادی تفکیک حقوق پدیدآورندگان در طرحهای تاریخ شفاهی
فصل سیزدهم- تحلیل و نتیجهگیری