معرفی

به استناد اساسنامه صندوق بازنشستگی کشوری، این سازمان موسسه‌ای بیمه‌ای، دارای شخصیت حقوقی مستقل و وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است که مسئولیت اداره امورصندوق بازنشستگی مستخدمان مشمول مقررات بازنشستگی کشوری را با رعایت مقررات استخدامی مربوط عهده‌دار است .

عمده مشمولین مقررات بازنشستگی کشوری عبارتند از :

  1. مستخدمین رسمی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری
  2. مستخدمین رسمی مشمول آئین‌نامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی
  3. قضات قوه قضائیه و دادگستری مشمول مقررات استخدامی قضات
  4. مستخدمین رسمی (کادر سیاسی) وزارت امورخارجه مشمول مقررات استخدامی وزارت امورخارجه
  5. مستخدمین ثابت شهرداری‌های سراسر کشور به استثناء شهرداری تهران .
  6. مستخدمین پیمانی دستگاه‌های اجرایی (متقاضی استفاده از مقررات بازنشستگی و وظیفه صندوق بازنشستگی کشوری)
  7. خویش‌فرمایان (مستخدمین بازخریدی وزارت راه وترابری و ماده 147 قانون برنامه چهارم توسعه)

پیشینه

صندوق بازنشستگی کشوری از سازمان‌های باسابقه کشور از زمان نوسازی دستگاه بروکراسی دولت در سده اخیر محسوب می‌شود. هسته نخستین تشکیل صندوق بازنشستگی کشوری بیش از یکصد سال قبل شکل گرفت و آرام‌آرام به نهادی تعیین‌کننده در نظام دیوان‌سالاری کشور تبدیل شد. نخستین اقدامی که می‌توان آن را زمینه‌ساز و آغازگر شکل‌گیری صندوق بازنشستگی کشوری دانست، به سال 1287 و تصویب «قانون وظایف» در مجلس اول مشروطه برمی‌گردد. بر اساس این قانون، کارمندان دولت مشمول «پرداخت حقوق بازنشستگی و وظیفه» شدند. نظام بازنشستگی کارمندان دولت طی 14 سال پس از آن تاریخ بر اساس قانون وظایف ساماندهی و اجرا می‌شده است؛ اما در آذرماه 1301 «قانون استخدامی» به تصویب می‌رسد که در اجرای فصل چهار و پنج این قانون، دایره‌ای با عنوان «دایره تقاعد» در وزارت مالیه وقت تشکیل و مامور اجرای وظایف مربوط به بازنشستگی کارکنان دولت می‌شود. این دایره ابتدا بخشی از اداره‌کل حسابداری وزارت مالیه بود؛ اما بعدها زیر نظر اداره‌ل کارگزینی آن وزارتخانه قرار گرفت. در قانون استخدامی (مصوب 1301) سن بازنشستگی اجباری 70 سال تعیین شده بود و منابع لازم از محل «پنج درصد مقرری ماهانه کارکنان دولت به‌علاوه مقرری ماه اول ورود به خدمت و همچنین، مبلغ ماه اول اضافه مقرری‌های بعدی» تامین مالی می‌شده است. نقطه عطف بعدی در مسیر شکل‌گیری نظام بازنشستگی کارکنان دولت، در سال 1313 رقم خورد. در این سال با تصویب «قانون دانشگاه» دایره تقاعد به اداره و پس از مدتی به «اداره‌کل بازنشستگی» تغییر نام داد.

اما یکی از مهمترین مقاطع شکل‌گیری نظام بازنشستگی در ایران به تصویب قانون استخدام کشوری در 31 خردادماه 1345 بازمی‌گردد. به موجب ماده 70 این قانون، اداره‌کل بازنشستگی با کلیه دارایی و موجودی صندوق بازنشستگی و اسناد و اوراق و بودجه و تعهدات خود از وزارت دارایی منتزع و تابع سازمان اموراداری واستخدامی کشور شد و براساس اصلاحیه ماده مذکور از اول سال 1354 صندوق بازنشستگی کشوری به صورت موسسه‌ای مستقل وابسته به سازمان اموراداری و استخدامی کشور تشکیل شد. با ادغام سازمان‌های امور اداری و استخدامی کشور و برنامه‌وبودجه در تاریخ 11/12/1378و تشکیل سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، صندوق بازنشستگی کشوری نیز یکی از موسسات تابعه این سازمان شد. با تصویب قانون نظام جامع رفاه وتامین اجتماعی در تاریخ 21/2/1383 و به موجب تبصره 2 ماده 17 این قانون، صندوق بازنشستگی کشوری از سازمان مدیریت‌وبرنامه‌ریزی کشور منتزع و تابع وزارت رفاه وتامین اجتماعی شد و توسط صندوق بازنشستگی کشوری اداره می‌شود. با ادغام وزارتخانه‌های «تعاون»، «کار و امور اجتماعی» و «رفاه و تامین اجتماعی» در سال 1390 و تشکیل وزارتخانه «تعاون، کار و رفاه اجتماعی»، صندوق بازنشستگی کشوری هم به‌عنوان نهادی تابع وزارتخانه جدید تعریف شد.

مدیران عامل، روسا و سرپرست‌های صندوق بازنشستگی کشوری از ابتدای تاسیس تاکنون

ردیفنام و نام خانوادگیدوره مدیریتمدت مدیریت (ماه)
۱منصور کاشانیانفروردین 1354 تا بهمن 135522
۲ابراهیم تاج‌بخشبهمن 1355 تا خرداد 1356۵
۳الیه ماریوسف‌آدهخرداد 1356 تا خرداد 136048
۴منصور زارعیخرداد 1360 تا شهریور 1360۳
۵محمد ذهبیونشهریور 1360 تا اردیبهشت 1362۲۰
۶سیدحسین کربلایی تفتیاردیبهشت 1362 تا آذر 136991
۷عزت‌الله دهقانآذر 1369 تا آبان 1373۴۷
۸محمود اردکانیآبان 1373 تا آبان 1376۴۸
۹سیدعبدالحسین ثابتآذر 1376 تا آذر 1386۹۶
۱۰حسینعلی ضیاییآذر 1384 تا تیر 1386۱۹
۱۱محمدابراهیم طوباییتیر 1384 تا دی 1388۵۴
۱۲فرید اجلالیدی 1388 تا اسفند 1388۳
۱۳ایراندخت عطاریاناسفند 1388 تا مهر 1393۵۵
۱۴محمود اسلامیانمهر 1393 تا آبان 1396۳۷
۱۵ابراهیم صادقی‌فرآبان 1396 تا بهمن 1396۳
۱۶جمشید تقی‌زادهبهمن 1396 تا فروردین 1398۱۵
۱۷میعاد صالحیفروردین 1398 تا مرداد 1398۵
۱۸نعمت‌الله ایزدیمرداد 1398 تا بهمن 1398۶
۱۹اکبر افتخاریبهمن 1398 تاکنون